⚡ เมนูแนะนำยอดนิยม
ย้อนกลับไปหน้ารวมบทความ
หน้าหลัก ความรู้สุขภาพ พฤติกรรมเนือยนิ่ง (Sedentary lifestyle) คืออะไร ?
สาระความรู้สุขภาพ

พฤติกรรมเนือยนิ่ง (Sedentary lifestyle) คืออะไร ?

พฤติกรรมเนือยนิ่ง (Sedentary lifestyle) คืออะไร ?
เคยสังเกตตัวเองไหม? ทั้งวันแทบไม่ค่อยลุกจากเก้าอี้ นั่งทำงานหน้าคอม นั่งดูทีวี หรือเล่นมือถือแบบไม่หยุด

เคยสังเกตตัวเองไหมว่า ในหนึ่งวันเราแทบไม่ได้ลุกออกจากเก้าอี้เลย? นั่งทำงานหน้าคอมพิวเตอร์ นั่งเล่นมือถือ นั่งดูทีวี หรือนั่งขับรถเป็นเวลานานหลายชั่วโมง หากคำตอบคือ "ใช่" คุณอาจกำลังใช้ชีวิตแบบ Sedentary Lifestyle หรือ พฤติกรรมเนือยนิ่ง โดยไม่รู้ตัว

พฤติกรรมเนือยนิ่ง คือ การใช้เวลาส่วนใหญ่ในแต่ละวันอยู่ในอิริยาบถนั่งหรือนอนนิ่ง ๆ โดยใช้พลังงานน้อยกว่า 1.5 METs (หน่วยวัดการเผาผลาญพลังงาน) ซึ่งพบได้บ่อยมากในกลุ่มคนทำงานออฟฟิศ

พฤติกรรมแบบไหนที่เข้าข่าย “เนือยนิ่ง”?

นั่งหน้าจอเกิน 2 ชั่วโมงติดกัน

นั่งทำงานโดยไม่ลุกขึ้นเปลี่ยนอิริยาบถหรือยืดเส้นยืดสาย

เดินทางด้วยการนั่งตลอดเวลา

ขับรถหรือโดยสารยานพาหนะเป็นเวลานาน ไม่ค่อยมีกิจกรรมการเดิน

นั่งเล่นมือถือหรือดูจอช่วงพัก

ใช้เวลาว่างในการนอนเล่นโซฟาหรือไถฟีดหน้าจอต่อเนื่องหลายชั่วโมง

ผลกระทบและการแก้ไขพฤติกรรมเนือยนิ่ง

ผลเสียต่อร่างกายที่คุณอาจไม่ทันสังเกต

  • การไหลเวียนโลหิตช้าลง: การนั่งนิ่งนานทำให้เลือดไหลเวียนกลับสู่หัวใจได้ยากขึ้น เพิ่มความเสี่ยงหลอดเลือดอุดตันและความดันโลหิตสูง
  • ระบบเผาผลาญชะลอตัว: การไม่ได้ขยับกล้ามเนื้อทำให้เอนไซม์ที่ช่วยย่อยไขมันทำงานลดลง น้ำหนักจึงเพิ่มขึ้นได้ง่ายแม้จะคุมอาหาร
  • กล้ามเนื้อและกระดูกเสื่อมสภาพ: กล้ามเนื้อแกนกลางอ่อนแรง ข้อต่อยึดติด ปวดคอ บ่า ไหล่ และหลังเรื้อรัง
  • สมองล้า อารมณ์ซึมเซา: การขาดการเคลื่อนไหวทำให้ระดับออกซิเจนในสมองลดลง เพิ่มความเสี่ยงต่อความเครียดและสมาธิสั้น

เคล็ดลับง่าย ๆ ในการหลีกเลี่ยงพฤติกรรมเนือยนิ่ง

ขยับวันละนิด พิชิตเนือยนิ่ง

• กฎ 30–60 นาที: ตั้งเวลาเตือนให้ลุกขึ้นเดิน ยืดเหยียดร่างกาย หรือเดินไปดื่มน้ำทุก ๆ 45–60 นาที
• เลือกใช้บันได: เดินขึ้น-ลงบันไดแทนการใช้ลิฟต์เมื่อขึ้นลงเพียง 1–2 ชั้น
• สลับการยืนทำงาน: หากโต๊ะปรับระดับได้ ลองสลับมายืนทำงานเป็นช่วง ๆ ครั้งละ 20–30 นาที
• ยืดเหยียดบนเก้าอี้: บริหารกล้ามเนื้อคอ บ่า สะบัก และหลังส่วนล่างเป็นประจำระหว่างวัน

บทความก่อนหน้า โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง คืออะไร? (Non-Communicable Diseases: NCDs) บทความถัดไป ท่าบริหารลดอาการปวดคอ บ่า ไหล่ สำหรับวัยทำงาน